Oferta edukacyjna

Scenariusz lekcji

Cztery pory roku w słowińskiej zagrodzie

Cele ogólne:

1. Poznawcze:
   • Zapoznanie uczniów z podstawowymi pojęciami
   • Poznanie zajęć wykonywanych przez Słowińców w obejściach zagród w poszczególnych porach roku
   • Znajomość uprawianych warzyw i kwiatów w przydomowych ogródkach
   • Znajomość nazw tradycyjnych narzędzi i sprzętów wykorzystywanych przez Słowińców podczas codziennych zajęć
   • Poznanie ziół zbieranych i wykorzystywanych w lecznictwie
   • Poznanie środowiska naturalnego Słowińców, które determinowało codzienne życie
2. Kształcące:
   • Doskonalenie umiejętności zastosowania wiedzy w praktyce: umiejętność rozpoznawania kilka rodzajów warzyw i kwiatów uprawianych przez Słowińców
   • Umiejętność wykorzystania specjalistycznych sprzętów i narzędzi do wykonania niezbędnych prac w Słowińskiej zagrodzie
   • Umiejętność rozpoznawania, nazywania i wykorzystywania ziół
   • Ćwiczenie umiejętności pracy w grupie (podział obowiązków, współpraca, dążenie do wspólnego celu)
   • Kształtowanie umiejętności obserwowania otoczenia
3. Wychowawcze:
   • Wzbudzenie szacunku do tradycji i pracy, szczególnie zwrócenie uwagi na samowystarczalność
   • Uwrażliwienie na elementy otaczającego krajobrazu

Cele szczegółowe:

Uczestnik potrafi:

• Wymienić czynności wykonywane w poszczególnych porach roku
• Wskazać na celowość wykonywanych czynności w danych porach roku
• Potrafi nazwać niektóre tradycyjne narzędzia i sprzęty wykorzystywane w codziennej pracy
• Potrafi wymienić uprawiane warzywa i hodowane kwiaty, sposób ich uprawy (sianie, sadzenie) oraz ich wykorzystanie
• Potrafi rozpoznać kilka rodzajów ziół i wskazać ich właściwości: : piołun, rumianek, krwawnik, mięta, dziurawiec...
• Potrafi praktycznie wykorzystać wyznaczone sprzęty i narzędzia
• Potrafi wskazać różnicę między życiem w mieście i na wsi (samowystarczalność)

Metody pracy:

1. Metody podające:
   • Opis - prowadzący wprowadza uczestników w tematykę i przebieg zajęć
   • Pogadanka - mini wykład na temat kim byli Słowińcy, terenu, który zamieszkiwali, ze szczególnym wskazaniem na warunki naturalne i ich wpływu na życie ludności słowińskiej (w tym na ich codzienne zajęcia)
   • Dyskusja - inicjowana przez prowadzącego, dotycząca wpływu pór roku na zajęcia w zagrodzie - jak pory roku determinowały pracę w obejściu, różnic pomiędzy życiem na wsi i w mieście, ewolucji sprzętu rolniczego
2. Metody poszukujące:
   • Oglądanie filmu/zdjęć przedstawiających wygląd zagród i prace w przydomowych ogródkach, o różnych porach roku
   • Oglądanie ekspozycji muzealnej ze szczególnym uwzględnieniem obejść wokół chałup
   • Podsumowanie wiedzy, spostrzeżeń po zwiedzaniu Muzeum
   • Pogadanka na temat różnic w zagospodarowaniu swojej przestrzeni w mieście i na wsi (odniesienie do miejsca zamieszkania uczniów)
3. Metody operatywne
   • Praca w przydomowych ogródkach - rodzaj zajęć warunkuje pora roku
   • Wykorzystanie tradycyjnych sprzętów w wykonywaniu codziennych prac
   • Wykonywanie rysunków przedstawiających obejścia zagród muzealnych o różnych porach roku

Środki dydaktyczne:

• Projektor multimedialny - zdjęcia/filmy przedstawiając pracę w obejściach zagród muzealnych w różnych porach roku
• Ekspozycja muzealna
• Kopie sprzętu potrzebne do prac porządkowych w przyzagrodowych ogródkach kwiatowych i warzywnych
• Bloki rysunkowe, kredki, ołówki
• Literatura fachowa - atlas ziół

Przebieg zajęć:

Zajęcia trwają 4 godziny (z przerwą na posiłek i z doliczeniem czasu na przejście z zagrody muzealnej do Muzeum i z powrotem)

I etap

Zajęcia odbywają się w Sali dydaktycznej Słowińskiego Centrum Kultury Regionalnej (1 godzina).

1. Prowadzący lekcje wyjaśnia celowość, przebieg zajęć i pojęcia, które związane są z tematem i którymi będzie operować podczas zajęć
2. Mini wykład na temat kim byli Słowińcy, terenu, który zamieszkiwali, ze szczególnym wskazaniem jak warunki naturalne wpływały na życie ludności słowińskiej w tym na ich codzienne zajęcia (wzbogacony pokazem zdjęć/filmu przedstawiającego pracę w obejściach zagród muzealnych w różnych porach roku)
3. Prowadzący inicjuje dyskusję, pogadankę zachęcając uczestników do wypowiedzi na temat wpływu pory roku na charakter/rodzaj pracy w przydomowych obejściach, uwzględniając różnicę między życiem na wsi, a życiem w mieście, ze wskazaniem na przyczyny tych różnic

Etap II

Zajęcia odbywają się na terenie Muzeum Wsi Słowińskiej w Klukach (1,5 godzina).

Celem zajęć jest zapoznanie uczestników z czynnościami i niezbędnymi narzędziami wykorzystywanymi do uprawy ogródków kwiatowych, warzywnych oraz różnorodnością budynków jakie wchodzą w skład zagrody oraz ich obejść.

• Zwiedzanie ekspozycji muzealnej: podczas zwiedzania będziemy zwracać uwagę przede wszystkim na zagospodarowanie przydomowych ogródków - co w nich rośnie? O jakiej porze roku się sadzi? Która pora roku najlepsza jest do siania: kwiatów, warzyw? W jaką porę roku zbiera się plony? W jaki sposób zabezpiecza się plony, gdzie najlepiej przechowywać bulwy? Jak postępować z nasionami? zwrócenie uwagi na narzędzia i sprzęty znajdujące się w chałupach i budynkach gospodarczych, poznawanie ich nazw i użyteczność.
• Uczestnicy zostają podzieleni na 4 grupy wiosna, lato, jesień, zima,. Każda grupa otrzymuje bloki rysunkowe i kredki. Zadanie polega na przedstawieniu za pomocą rysunku, prac jakie wykonywali Słowińcy w różnych porach roku w swoich obejściach lub wyglądu przydomowych ogródków o różnych porach roku
• Przedstawiciele grup referują zadany temat (na podstawie rysunków) na forum z wykorzystaniem nazw roślin, kwiatów, warzyw ziół uprawianych przez Słowińców i tradycyjnych narzędzi wykorzystywanych do prac przez miejscową ludność. Prowadzący zapisuje końcowe wyniki w tabeli podzielonej na 4 części :wiosna, lato, jesień, zima (z uwzględnieniem etapów prac, nazw czynności oraz wykorzystywanych narzędzi, uprawianych warzyw, hodowanych kwiatów, zbieranych ziół), które jednocześnie są podsumowaniem zdobytej wiedzy teoretycznej i przygotowaniem do zajęć praktycznych.

Etap III - Plewienie, sianie, sadzenie, flanckowanie - czyli pracujemy na grządkach.

Zajęcia odbywają się w Zagrodzie Edukacyjnej Słowińskiego Centrum Kultury Regionalnej (1,5 godziny ).

Uczestnicy zostają podzieleni na grupy, w których wykonywać będą określone prace w zależności w jakiej porze roku lekcja będzie się odbywać:

• Wiosna: kopanie, spulchnianie ziemi, oczyszczanie z kamieni, wykonanie bądź naprawa płotku grodzącego ogródek, kształtowanie/formowanie grządek, sianie i sadzenie kwiatów, sianie (buraki, sałata, marchew, pora, seler, kapusta, ogórki) i sadzenie warzyw (ziemniaki, buraki, cebula), tworzenie "kącika ziołowego". Przy okazji poznawanie nazw wykorzystywanych narzędzi, sianych i sadzonych kwiatów, warzyw i ziół
• Lato: flancowanie warzyw i kwiatów, plewienie, podlewanie - nalewanie wody ze studni, przynoszenie wody w wiadrach zawieszonych na nosidłach, naprawa płotku grodzącego ogródek, poznawanie, zbieranie i suszenie ziół na przyzagrodowych łąkach: rumianek, mięta, piołun, krwawnik, dziurawiec...
• Jesień: porządkowanie ogródków: grabienie, wyrywanie przekwitłych kwiatów; zbieranie plonów lata: kopanie ziemniaków, buraków, brukwi, wyrywanie marchewki, zbieranie nasion kwiatów i suszenie (onentki, nasturcja, nagietki, astry, lwia paszcza, malwy, aksamitki, wykopywanie bulw kwiatowych: dalie, georginie; robienie zimowych zapasów: kiszenie ogórków, kiszenie kapusty, wyciskanie soku z buraków.

« powrót do poprzedniej strony