Oferta edukacyjna

Scenariusz lekcji:

Utkać, uszyć, ozdobić czyli jak powstawały stroje z malowanej skrzyni. Strój ludowy Słowińców.

Cele ogólne:

1. Poznawcze:
   • Zaznajomienie z terminem Słowińcy (kim byli i jaki obszar zamieszkiwali)
   • Zapoznanie uczniów z pojęciami związanymi z lekcją
   • Zwrócenie uwagi uczniów na strój dawniej i dziś, na strój ludowy i strój codzienny
   • Zapoznanie uczniów z dawnym procesem powstawania tkanin i stroju ludowego oraz elementami tego stroju (obróbka lnu)
   • Zapoznanie uczniów z rękodzielnictwem ludowym, dotyczącym stroju (tkanie, farbowanie, zdobienie, drukowanie tkanin)
   • Zapoznanie uczestników zajęć ze sprzętem i narzędziami potrzebnymi do tkania i zdobienia tkanin
2. Kształcące
   • Ćwiczenie umiejętności pracy w grupie (podział obowiązków, współpraca, dążenie do wspólnego celu)
   • Doskonalenie umiejętności zastosowania wiedzy w praktyce
   • Umiejętność określenia cech i elementów stroju ludowego Słowińców.
   • Umiejętność rozróżniania stroju ludowego (okoliczności, w jakich był ubierany) i stroju codziennego
   • Ćwiczenie umiejętności operowania pojęciami: kultura ludowa, region etnograficzny, grupa etniczna, strój ludowy, tożsamość kulturowa
3. Wychowawcze
   • Wzbudzanie zainteresowania kulturą regionu i umiejętnościami przodków
   • Kształtowanie potrzeby zdobywania wiedzy i umiejętności przez kontakt z muzeum i jego zbiorami.
   • Uświadomienie, że każdy może mieć wpływ na zachowanie dziedzictwa kulturowego przez szacunek dla starych przedmiotów
   • Zachęcanie do indywidualnych poszukiwań "zabytków przeszłości" w swoim otoczeniu

Cele szczegółowe:

Uczestnik zajęć:

• Zna i potrafi zastosować pojęcia: tkactwo, samodziały, rękodzielnictwo, warsztat tkacki, strój ludowy, strój codzienny, tkaniny drukowane, klocki drukarskie, kultura ludowa
• Dostrzega znaczenie muzeów w ochronie i zachowaniu zabytków i kultury regionalnej i docenia edukacyjną rolę muzeów
• Wie, kim byli Słowińcy
• Potrafi przedstawić proces powstawania stroju, rozpoznaje i nazywa poszczególne elementy stroju ludowego
• Umie wskazać przyczyny zaniku stroju ludowego i zmiany jego funkcji
• Rozumie cel ochrony dóbr kultury materialnej przodków, m. in. strojów
• Dostrzega rolę starszych pokoleń w przekazywaniu wiedzy i umiejętności

Metody pracy

1. Metody podające:
   • Wyjaśnianie - zdefiniowanie pojęć: region, kultura ludowa, kultura materialna tkactwo, rękodzielnictwo, wyjaśnienie kim byli Słowińcy i przedstawienie przyczyn odrębności kulturowej, wyjaśnienie celowości zajęć i podsumowanie
   • Opis - przedstawienie procesu powstawania stroju ludowego z uwzględnieniem nazw jego elementów i połączone z demonstarcją eksponatów (rekonstrukcji)
   • Prezentacja - działanie warsztatu tkackiego, slajdy pokazujące stroje słowińskie na różne okazje (strój odświętny, strój ślubny, strój żałobny, strój codzienny)
2. Metody poszukujące:
   • Zadawanie pytań - o przyczyny zaniku stroju ludowego, wskazanie różnic między strojem świątecznym a codziennym
   • Pogadanka - na temat procesu produkcji tkanin dawniej i dziś i elementów zdobniczych strojów
   • Dyskusja - na temat czy jest potrzeba gromadzenia dawnych przedmiotów, w tym strojów, w muzeach.
3. Metody operatywne:
   • Praca z wycinankami: wycinanie z kartonu elementów stroju ludowego Słowińców i ubieranie w nie kartonowych postaci
   • Drukowanie tkanin: drukowanie wzrów na tkaninach przy pomocy klocków drukarskich

Środki dydaktyczne i narzędzia badawcze:

• Eksponaty muzealne, obrazki-wycinanki z postaciami i elementami strojów, pisaki, karteczki, projektor multimedialny.

Przebieg zajęć

Etap I - Od włókna do tkaniny

Zajęcia odbywają się w sali edukacyjnej Słowińskiego Centrum Kultury Regionalnej. Trwają ok. 45 min.

1. Prowadzący zajęcia wprowadza w temat, zaznajamia uczestników z kluczowymi pojęciami, związanymi z tematem, wyjaśnia cel spotkania.
2. projekcja filmu pokazującego kolejne etapy obróbki lnu, aż do powstania tkaniny
3. dyskusja o życiu na dawnej wsi, samowystarczalności, rękodzielnictwie, tkactwie (wprowadzenie nowych pojęć i operowanie tymi pojęciami) Wnioski: czy kiedyś ludziom żyło się łatwiej czy trudniej niż dziś

Etap II - Szmaciaki, warpy, krajki, czyli tkactwo na Pomorzu.

Zajęcia odbywają się na terenie Muzeum Wsi Słowińskiej. Czas: ok. 30 min.

1. Zajęcia rozpoczynają się na ekspozycji prezentującej wszystkie narzędzia związane z obróbką lnu. Uczestnicy zajęć próbują nazywać te przedmioty potrzebne do kolejnych etapów obróbki lnu i wełny na podstawie wiedzy zdobytej w czasie prezentacji filmu (utrwalenie wiadomości)
2. Prezentacja tkania na warsztacie tkackim, opowieść o rodzajach tkanin i wyrobów tkanych na potrzeby własne i innych mieszkańców wsi (płótna na worki, wampry na spodnie, tkaniny na bieliznę, ręczniki i pościel, chodniki, tzw. szmaciaki)
3. Próba samodzielnego tkania (uczestnicy mogą sprawdzić swoje umiejętności w wykonywaniu tego zajęcia).
4. Na koniec uczestnicy wymieniają umiejętności, które trzeba było posiadać, żeby wykonać strój, i rozważają, czy było to łatwe zadanie.
5. Krótkie zwiedzanie innych ekspozycji, ze zwróceniem uwagi na elementy strojów będących częścią aranżacji.

Etap III - Strój ludowy Słowińców

Zajęcia odbywają się w Sali edukacyjnej Słowińskiego Centrum Kultury Regionalnej. Trwają 1,5 godziny (z przerwą)

1. Wprowadzenie do tematu - krótkie przypomnienie wiadomości o czynnościach, które trzeba wykonać, żeby powstał strój - wypowiedzi uczniów
2. Pogadanka na temat ubioru (jak strój określa płeć, wiek, zamożność, przynależność do grupy narodowej, etnicznej, społecznej), rodzajów ubioru (strój świąteczny, codzienny, ślubny, żałobny, itp.)
3. Co to jest strój ludowy - prezentacja stroju ludowego Słowińców (wyjaśnienie kim byli Słowińcy), nazywanie poszczególnych elementów tego stroju (męskiego i damskiego), pokaz slajdów prezentujących Słowinkę w stróju żałobnym i codziennym, strój rybaka słowińskiego, ubiory słowińskie męskie i damskie z początku wieku, jak zmieniały się stroje, przyczyny zaniku stroju ludowego.
4. Zwrócenie uwagi na elementy zdobnicze strojów oraz kolory i wzory tkanin: opowieść o sposobie farbowania tkanin (pokaz przygotowanych naturalnych barwników: z kory dębu, łuski cebuli, młodego owsa, itp.), elementach zdobniczych strojów (krajki: pokaz tkania krajek na deseczkach tkackich), o sposobie drukowania wzorów na tkaninach (pokaz klocków drukarskich i narzędzi potrzebnych do drukowania tkanin)
5. Podział uczestników na trzy grupy: każda z grup ma inne zadanie:
   • Pierwsza otrzymuje obrazki, z których wycina postaci (kobietę i mężczyznę) i elementy stroju słowińskiego i ubiera te postaci tak, by w całości zaprezentować ludowy strój słowiński (w czasie wykonywanie zadania uczniowie mają możliwość podglądania rekonstrukcji tego stroju znajdującej się w Sali dydaktycznej)
   • Druga grupa otrzymuje przygotowane barwniki i tkaniny, które ma za zadanie zafarbować
   • Trzecia grupa otrzymuje klocki drukarskie, farby, płótno, pędzle i ma zaprezentować sposób drukowania wzorów na tkaninach
6. Przedstawiciel każdej z grup komentuje wykonanie zadania na forum klasy. Prowadzący zajęcia podsumowuje je, podkreślając, że strój ludowy określa tożsamość kulturową (wyjaśnienie pojęcia). Podkreśla też rolę muzeum w poznaniu kultury przodków i określaniu własnej tożsamości
7. Ostatnim etapem zajęć może być wystawka w szkole (np.. w swojej klasie), przygotowana przez dzieci, pokazująca prace wykonane w czasie pobytu w muzeum i zawierająca odpowiedni komentarz.

« powrót do poprzedniej strony